Dwie sprawy wysuwają się w tej chwili na plan pierwszy wśród wszystkich innych spraw politycznych: sprawa chleba i sprawa pokoju. Wojna imperialistyczna, wojna największych i najbogatszych firm bankowych Anglii i Niemiec, ta wojna, którą toczy się o podział łupów, o ograbianie małych i słabych narodów, ta straszliwa, zbrodnicza wojna, która zrujnowała wszystkie kraje, wyczerpała wszystkie narody — ta wojna stawia ludzkość wobec dylematu: albo poświęcić całą kulturę i zginąć, albo też w drodze rewolucyjnej zrzucić z siebie jarzmo kapitalistyczne, znieść panowanie burżuazji i wywalczyć społeczeństwo socjalistyczne i trwały pokój.

Jeżeli nie zwycięży socjalizm, to pokój między państwami kapitalistycznymi będzie oznaczał jedynie zawieszenie broni, przerwę, przygotowywanie się do nowej rzezi narodów. Pokój i chleb — oto podstawowe żądania robotników i wyzyskiwanych. Wojna zaostrzyła te żądania do najwyższego stopnia. Wojna przyniosła klęskę głodu najbardziej cywilizowanym, najbardziej rozwiniętym kulturalnie krajom. Ale za to z drugiej strony wojna jako ogromny proces historyczny w niesłychany sposób przyspieszyła rozwój społeczny. Kapitalizm, który rozwinął się w imperializm, tj. w kapitalizm monopolistyczny, przekształcił się pod wpływem wojny w kapitalizm państwowo-monopolistyczny. Ten stopień rozwoju gospodarki światowej osiągnęliśmy obecnie i jest on bezpośrednim stopniem przygotowawczym do socjalizmu.

Dlatego też rewolucja socjalistyczna, która wybuchła w Rosji, jest jedynie początkiem światowej rewolucji socjalistycznej. Pokój i chleb, obalenie burżuazji, rewolucyjne środki w celu zaleczenia ran zadanych przez wojnę, całkowite zwycięstwo socjalizmu — oto cele walki.

Piotrogród, 14 grudnia 1917 r.